In deze artikelenreeks belichten we drie belangrijke bouwstenen van een sterk waterdossier: de hemelwaterstudie, SIRIO-modellering en de beoordeling van overstromingsgevoeligheid. Samen helpen ze om projecten optimaal voor te bereiden op een succesvol vergunningstraject.
Water speelt vandaag een steeds grotere rol binnen omgevingsvergunningen. Door de vernieuwde hemelwaterverordening, de watertoets en de toenemende aandacht voor droogte en overstromingen worden bedrijven en projectontwikkelaars geconfronteerd met strengere eisen rond duurzaam waterbeheer. De focus ligt daarbij op hergebruik, infiltratie en buffering van hemelwater.
Een goed onderbouwd waterdossier is daarbij essentieel. Het beperkt vergunningsrisico's, voorkomt onnodige investeringen en verhoogt de slaagkansen van een project.
In dit eerste artikel zoomen we in op de hemelwaterstudie. Die is in Vlaanderen vaak verplicht, vormt een belangrijk onderdeel van de watertoets en helpt om een project niet alleen conform de regelgeving, maar ook slimmer en duurzamer te ontwerpen.
Bij nieuwbouw, herbouw en bepaalde uitbreidingen moet je voldoen aan de Vlaamse hemelwaterverordening. Die bepaalt hoe hemelwater binnen een project moet worden hergebruikt, geïnfiltreerd of gebufferd.
De logica is duidelijk en hiërarchisch opgebouwd:
Een hemelwaterstudie vertaalt deze principes naar een concreet en technisch onderbouwd ontwerp.
Het correct dimensioneren van een infiltratievoorziening vormt één van de belangrijkste onderdelen van een hemelwaterstudie. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar oppervlakten, maar ook naar hoe water zich effectief gedraagt op het terrein.
Factoren die een rol spelen:
Een te kleine voorziening leidt tot wateroverlast, terwijl een te grote voorziening onnodig ruimte en budget inneemt. De juiste balans vinden is dus essentieel.
De dimensionering van een regenwaterput hangt nauw samen met het gebruik van het gebouw. Hoe meer toepassingen je voorziet, zoals toiletten, wasmachines of industriële processen, hoe groter de impact op het totale systeem. De hemelwaterverordening legt minimale volumes op, maar binnen dat kader blijft het belangrijk om de voorziening correct af te stemmen op het verwachte verbruik en de kenmerken van het project.
Wat vaak onderschat wordt: hergebruik verlaagt niet alleen het waterverbruik, maar ook de belasting op infiltratievoorzieningen. Een goed ontworpen systeem werkt dus op meerdere niveaus tegelijk.
Een hemelwaterstudie stopt niet bij losse berekeningen. Het gaat om het volledige traject dat water aflegt.
In veel projecten ziet dat er als volgt uit:
Een wadi fungeert als een tijdelijke bovengrondse buffer waarin hemelwater wordt opgevangen en vertraagd kan infiltreren in de bodem. De dimensionering ervan hangt af van piekdebieten, infiltratiesnelheid en beschikbare ruimte.
In theorie lijkt alles logisch, maar in de praktijk duiken vaak beperkingen op.
De beschikbare ruimte wordt vaak beperkt door bestaande bebouwing, circulatiezones of parkeerplaatsen. Daarnaast hebben groendaken een invloed op de afstroming en buffering van hemelwater, terwijl grotere projecten kunnen leiden tot complexere waterstromen en hogere debieten.
Daarnaast leggen veel gemeenten en provincies bijkomende eisen op. Ook de interpretatie van bepaalde aspecten van de hemelwaterverordening kan lokaal verschillen, waardoor een goede voorbereiding van het dossier essentieel is.
Bij eenvoudige projecten met voldoende ruimte is een klassieke hemelwaterstudie meestal perfect.
Maar zodra ruimte schaars wordt of waterstromen complexer zijn, kan een meer doorgedreven analyse nodig zijn. In dat geval biedt Sirio-modellering de mogelijkheid om het volledige systeem te simuleren en te optimaliseren.
(Binnenkort online - Lees ook: Hoe doorsta ik de watertoets? De Sirio-modellering, wanneer een standaard hemelwaterstudie niet volstaat)
Een goed uitgewerkte hemelwaterstudie voorkomt niet alleen problemen bij de vergunning, maar zorgt ook voor een robuust systeem dat bestand is tegen toekomstige klimaatschommelingen.
Door de principes van hergebruik, infiltratie en buffering correct toe te passen, wordt niet alleen voldaan aan de regelgeving, maar wordt ook bijgedragen aan een duurzamer waterbeheer.
Bij Profex vertrekken we altijd vanuit de realiteit van het terrein en het gebruik van het gebouw. Zo komen we tot oplossingen die niet alleen correct zijn, maar ook logisch en efficiënt. Wil je zeker zijn dat jouw hemelwaterstudie niet alleen voldoet, maar ook optimaal werkt? We denken graag met je mee.
De overstromingsrisico- en overstromingsgevaarkaarten die worden gebruikt door adviesinstanties bij de beoordeling van omgevingsvergunningsaanvragen in het kader van het watertoetsbesluit, zijn recent geüpdatet.
Sta je aan de start van een bouwproject? Dan is de kans groot dat je buffer- en/of infiltratievoorzieningen moet voorzien. Maar hoe bepaal je wat nodig is? Wij leggen het voor je uit.
Op 1 maart trad de nieuwe versie van het vrijstellingsbesluit in werking. Met deze hervorming wordt het aantal handelingen dat zonder vergunning kan worden uitgevoerd verder uitgebreid. De vrijstelling heeft uitsluitend betrekking op de vergunningsplicht, niet op andere regelgeving.
