In een eerder artikel informeerden we je al over het Vlaamse actieprogramma dat de vergunningsprocedures eenvoudiger, robuuster en rechtszekerder moet maken. De aanleiding hiervoor was het advies van de Expertencommissie Vergunningen, die eind 2025 verschillende aanbevelingen formuleerde om het vergunningenlandschap te verbeteren.
Intussen heeft de Vlaamse Regering een voorontwerp van decreet goedgekeurd. Daarover worden momenteel de nodige adviezen ingewonnen, onder meer bij de Raad van State. De tekst is dus nog niet definitief, maar de geplande hervorming zet hiermee wel een belangrijke stap van visie naar praktijk.
Het huidige vergunningenlandschap wordt vaak als complex en onzeker ervaren. Lange doorlooptijden, uitgebreide procedures en juridische betwistingen zorgen er regelmatig voor dat projecten vertraging oplopen.
Om die knelpunten aan te pakken, formuleerde de Expertencommissie Vergunningen verschillende aanbevelingen. Die hebben betrekking op het volledige vergunningstraject: van een betere voorbereiding en kwaliteitsvolle vergunningsaanvragen tot een efficiëntere behandeling van bezwaren en beroepsprocedures.
Wie een vergunning aanvraagt, krijgt voortaan meer mogelijkheden om vooraf af te stemmen met de vergunningverlenende overheid.
De klassieke projectvergadering maakt plaats voor een flexibelere aanpak, waarbij het overleg beter wordt afgestemd op het dossier en de noden van de aanvrager.
Ook de fase waarin een aanvraag volledig en ontvankelijk wordt verklaard, krijgt een andere invulling. Formuleert de overheid tijdens die controlefase opmerkingen? Dan krijg je als aanvrager verschillende mogelijkheden:
Ja. Eén van de opvallendste wijzigingen is de invoering van een zogenaamde 'pauze-knop'.
Die biedt aanvragers de mogelijkheid om de procedure tijdelijk stil te leggen. Tijdens die periode kan je jouw dossier aanpassen en opnieuw in overleg gaan met overheden en andere betrokken partijen.
Daarnaast wordt ook de juridische status van adviezen duidelijker afgebakend.
Een andere belangrijke nieuwigheid is dat de maatschappelijke meerwaarde van een project volgens het ontwerpdecreet een volwaardig beoordelingscriterium wordt binnen het vergunningenproces.
De grootste hervormingen hebben betrekking op de inspraak- en beroepsprocedures.
Zo wordt het openbaar onderzoek vereenvoudigd. Voor dossiers waarvoor inspraak vereist is, geldt voortaan het principe van één duidelijk moment van openbaar onderzoek.
Ook het administratief beroep krijgt een nieuwe invulling. Nadat de overheid haar beslissing, inclusief motivering, bekendmaakt, kunnen belanghebbenden een herzieningsprocedure opstarten. Tijdens die procedure kan de overheid bijkomende elementen mee in overweging nemen en haar beslissing eventueel aanpassen of verduidelijken.
Een belangrijke voorwaarde is wel dat eerder al gebruik werd gemaakt van de bestaande beroepsmogelijkheden.
Wie daarna nog een procedure wil starten bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen, zal in principe eerst de herzieningsprocedure moeten doorlopen.
Daarnaast wordt de zogenaamde attentieplicht ingevoerd. Nieuwe argumenten kunnen niet langer voor het eerst bij de Raad worden aangebracht. Alle bezwaren moeten al tijdens de herzieningsprocedure aan bod zijn gekomen. Op deze manier, de zogenaamde ‘attentieplicht’, wil de Vlaamse overheid ervoor zorgen dat bezwaren tijdig worden geformuleerd en niet pas in een latere fase opduiken.
Belangrijk om te weten: wie tijdens het openbaar onderzoek geen bezwaar heeft ingediend, verliest daardoor niet automatisch het recht om later een herzieningsprocedure of beroep op te starten.
Ook op vlak van bewijsvoering verandert er het één en ander.
Studies die zijn uitgevoerd door erkende deskundigen krijgen een hogere bewijswaarde. Dergelijke rapporten zullen enkel nog door derden kunnen worden betwist wanneer daarvoor een zeer grondige onderbouwing wordt aangebracht.
Daarnaast worden ook de voorwaarden om beroep in te stellen aangepast. Voor organisaties en verenigingen zal sterker worden gekeken naar de link tussen hun statutaire doelstellingen en het concrete, territoriaal afgebakende dossier waarvoor zij beroep instellen.
De verwachting is dat het ontwerpdecreet in het najaar aan het Vlaams Parlement wordt voorgelegd en nog vóór het einde van het jaar definitief wordt goedgekeurd.
Benieuwd wat deze wijzigingen betekenen voor jouw vergunningsaanvraag of lopende projecten?
De experten van Profex bekijken graag samen met jou welke impact de nieuwe regelgeving heeft op jouw dossier. Zo ben je optimaal voorbereid op de toekomstige vergunningsprocedures in Vlaanderen.
Water speelt een steeds grotere rol binnen omgevingsvergunningen. Een goed onderbouwde hemelwaterstudie voorkomt verrassingen, beperkt risico's en helpt je project vlot door de vergunning.
De overstromingsrisico- en overstromingsgevaarkaarten die worden gebruikt door adviesinstanties bij de beoordeling van omgevingsvergunningsaanvragen in het kader van het watertoetsbesluit, zijn recent geüpdatet.
Sta je aan de start van een bouwproject? Dan is de kans groot dat je buffer- en/of infiltratievoorzieningen moet voorzien. Maar hoe bepaal je wat nodig is? Wij leggen het voor je uit.
