De overstromingsrisico- en overstromingsgevaarkaarten die worden gebruikt door adviesinstanties bij de beoordeling van omgevingsvergunningsaanvragen in het kader van het watertoetsbesluit, zijn recent geüpdatet.
De Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW) heeft de bestaande gevaarkaarten uit 2019 vervangen door een volledig nieuwe versie, opgemaakt in 2025 binnen de derde cyclus van de Europese overstromingsrichtlijn. Deze kaarten zijn inmiddels gepubliceerd en beschikbaar via Waterinfo Vlaanderen.
De vorige kaarten uit 2019 werden gebruikt binnen de tweede cyclus van de Europese richtlijn en vormden de basis voor het watertoetsbesluit 2022–2023. In de huidige derde cyclus zijn voorlopig enkel de gevaarkaarten geactualiseerd. De risicokaarten worden nog verder uitgewerkt.
De gevaarkaarten vormen een essentieel instrument in de vergunningsbeoordeling. Ze bepalen of een project zich bevindt in een pluviaal-, fluviaal- of kustoverstromingsgebied, en dit voor verschillende overstromingskansen (klein, middelgroot en groot).
Op basis hiervan wordt onder meer bepaald of en hoeveel compensatievolume voorzien moet worden wanneer een project overstromingsgevoelig terrein inneemt. Ook het overstromingsveilig vloerpeil wordt op basis van deze kaarten bepaald.
Door de recente update kunnen er belangrijke verschuivingen optreden. Zo zijn bepaalde zones die vroeger als overstromingsgebied werden aangeduid, dat vandaag niet meer. Omgekeerd worden sommige gebieden die vroeger buiten de afbakening vielen, nu wél als overstromingsgevoelig beschouwd.
Dit heeft directe gevolgen voor projecten:
De impact hiervan op projectontwikkeling en perceelsmogelijkheden kan groot zijn.
Hoewel er nog geen uniforme trend zichtbaar is over alle kaarten heen, wordt voorlopig uitgegaan van een beperkte uitbreiding van overstromingsgevoelige gebieden. Deze evolutie kan echter sterk verschillen per regio. De belangrijkste oorzaak hiervoor is de geactualiseerde neerslagreeksen die gebruikt worden in de modellering van de overstromingsgebieden.
Hoewel de nieuwe overstromingskaarten nog niet officieel zijn opgenomen als bijlage bij het watertoetsbesluit ter vervanging van de vorige versie, worden ze in de praktijk al gebruikt door adviesinstanties en vergunningverleners bij het opleggen van voorwaarden, zoals compensatie van overstromingsvolume.
Belangrijk om te weten is dat reeds opgelegde voorwaarden in vergunde dossiers onverminderd van kracht blijven.
Voor lopende vergunningsaanvragen waarbij de nieuwe kaarten een wijziging in de beoordeling kunnen betekenen, is het aangewezen om tijdig af te stemmen met de vergunningverlener. Zo kan het dossier correct worden geëvalueerd en kan bekeken worden of bijsturing nodig of wenselijk is.
De overstromingsrisicokaarten zijn momenteel nog in opmaak en hebben voorlopig geen rechtstreekse impact op het vergunningsproces.
Dergelijke wijzigingen in regelgeving en kaartmateriaal kunnen een grote impact hebben op de haalbaarheid en aanpak van een project. De experten van Profex volgen deze evoluties daarom van zeer nabij op en staan in nauw contact met de CIW.
Dankzij onze expertise binnen wateradvies en vergunningsbegeleiding helpen we je om tijdig inzicht te krijgen in de impact op jouw project en om correct te anticiperen op veranderende voorwaarden. Heb je vragen over de nieuwe overstromingskaarten of de impact op jouw project?
Onze experten staan klaar om je te adviseren.
Sta je aan de start van een bouwproject? Dan is de kans groot dat je buffer- en/of infiltratievoorzieningen moet voorzien. Maar hoe bepaal je wat nodig is? Wij leggen het voor je uit.
Op 1 maart trad de nieuwe versie van het vrijstellingsbesluit in werking. Met deze hervorming wordt het aantal handelingen dat zonder vergunning kan worden uitgevoerd verder uitgebreid. De vrijstelling heeft uitsluitend betrekking op de vergunningsplicht, niet op andere regelgeving.
Voor ondernemers, kmo’s en industriële projectontwikkelaars kan dit op termijn een duidelijke impact hebben op zowel de voorbereiding als de doorlooptijd van vergunningsdossiers.
