Vlaams actieprogramma moet vergunningsprocedures eenvoudiger en rechtszekerder maken

De Vlaamse Regering heeft een ambitieus actieprogramma goedgekeurd om de vergunningverlening grondig te hervormen. De focus ligt op snellere, juridisch robuustere en beter voorspelbare omgevingsvergunningen, met minder procedurefouten en een daling van het aantal beroepsprocedures achteraf.

Voor ondernemers, kmo’s en industriële projectontwikkelaars kan dit op termijn een duidelijke impact hebben op zowel de voorbereiding als de doorlooptijd van vergunningsdossiers.

Meer duidelijkheid en dialoog vóór de aanvraag

Een van de belangrijkste pijlers van het actieprogramma is de versterking van de voorbereidende fase. Zo wordt het recht op vooroverleg decretaal verankerd. Elke initiatiefnemer krijgt voortaan recht op laagdrempelig en kosteloos overleg met de bevoegde overheid en adviesinstanties.

Daarnaast zet Vlaanderen expliciet in op:

• Een betere digitale ontsluiting van regels, richtlijnen en toetsingscriteria
• Meer transparantie over wat precies verwacht wordt in een vergunningsdossier
• Actieve begeleiding van complexe of maatschappelijk relevante projecten, onder meer via omgevingsmanagement.

Deze aanpak moet leiden tot kwalitatief sterkere aanvragen, minder verrassingen tijdens de procedure en een vlottere en efficiëntere behandeling.

Robuustere beslissingen tijdens de vergunningverlening

Ook tijdens de behandeling van vergunningsaanvragen wil de Vlaamse Regering de rechtszekerheid verhogen. Concreet voorziet het actieprogramma onder meer:

• Een verduidelijking van de juridische status van adviezen: adviezen zijn niet-bindend, maar moeten wel inhoudelijk onderbouwd en oplossingsgericht zijn
• Een beperking van de bijzondere motiveringsplicht tot de juridische kernaspecten, waardoor vergunningverleners meer ruimte krijgen voor beleidsmatige afwegingen
• De invoering van een ‘pauzeknop’ in de procedure, zodat dossiers tijdelijk kunnen worden stilgezet voor overleg of bijsturing

Daarnaast krijgen wetenschappelijke studies van erkende deskundigen, zoals MER-rapporten en passende beoordelingen, een bijzondere bewijswaarde. Hierdoor wordt vermeden dat louter technische discussies onnodig verschuiven naar de rechtbank.

Minder misbruik, meer voorspelbaarheid

Het actieprogramma bevat ook maatregelen om misbruik van beroepsprocedures tegen te gaan, zonder afbreuk te doen aan toegang tot een rechter. De voorwaarden om beroep in te stellen worden aangescherpt en kennelijk onrechtmatige beroepen kunnen strenger worden gesanctioneerd. Tegelijk zet Vlaanderen sterker in op oplossingsgerichte rechtspraak.

Wat betekent dit voor jouw project?

Hoewel veel maatregelen nog moeten worden omgezet in concrete regelgeving, is de richting duidelijk. Vergunningsdossiers zullen inhoudelijk sterker moeten zijn, maar krijgen tegelijk meer duidelijkheid, meer dialoog en meer rechtszekerheid.

Bij Profex volgen we deze hervormingen op de voet. We vertalen beleidswijzigingen naar praktisch advies en bouwen mee aan robuuste, toekomstgerichte vergunningsdossiers die standhouden in elke fase van het proces.